WHEN THE BULLIED BECOMES THE BULLY

By Bayawanon

After the Sino-Japanese War where China lost to Japan, China became nothing but a property of different countries. She was divided into a sphere of influence of different strong countries like Japan, Britain, Portugal, etc. Manchuria fell to the hands of the Japanese, Hong Kong became a colony of Britain even before the Sino-Japanese War and Macau became a protectorate of Portugal even during the 1490s. For many years China was nothing but a sleeping giant.

But the time came when the giant had awakened from a long slumber, the democratic General Chiang-Kai-Shek and the communist Mao-Tse-Tung agreed to have a ceasefire from the Civil War and unite with each other with the common goal of repulsing the Japanese during the Second World War. The duo's forces became victorious and China became independent from the hands of the foreign invaders.

After the Second World War, the Civil War between the democrats and the communists continued with the communists eventually winning the war. General Chiang-Kai-Shek fled mainland China and went to Taiwan to establish the democratic Kuomintang government there. After the Chinese Civil War, Mao-Tse-Tung became the undisputed leader of China and the same became a communist state.

Mao-Tse-Tung brought reforms to China, one of which was the Chinese Industrial Revolution which paved the way for the industrialization of China. After such an important part of China's history, she never became the same again for she was transformed into an industrialized and militarized country. China is now a permanent member of the Security Council of the United Nations and she landed as the second biggest economy of the world.

China became militarily aggressive after the Second World War and the Chinese Civil War, she sided with North Korea and Russia in the forgettable Korean War and also aided North Vietnam in the infamous Vietnam War. She repulsed and crushed the rights of her citizens, the biggest human rights violation she committed was the Tiananmen Square massacre where hundreds of protesting students against totalitarianism where annihilated. After such a bloody part of Chinese history the people stopped from complaining and development was fast-tracked.

Now China wants to own everything in the Pacific and the West Philippine Sea nee South China Sea specifically the Spratly Islands and the Paracel Islands with pure dependence on their Nine-Dash-Line Theory which are not in corollary to international law and the United Nations Convention of the Law of the Seas (UNCLOS). China is now trying to show the whole world the anger of a hegemon which was once upon a time a bullied giant which turned out to be an international bully through the rolling of time.

THE SECOND GREATEST BALLER OF ALL TIME

Michael Jeffrey Jordan is widely regarded as the GOAT (greatest of all time) of basketbal and I believe that he really is. I also believe that all of the active basketball players in the planet are contesting only for the second greatest. Now the question is this ... who is the second greatest basketball player of all time?

I believe that LeBron James is the second greatest player the basketball world has ever seen, at nineteen years of age he entered the most prestigious basketball league of the world which is the National Basketball Association (NBA) as one of the youngest and he eventually won the Rookie of the Year Award the same year he entered the league.

At 31 LeBron has already reached the NBA finals seven times six of which happened successively which seldomly happens in the league. James also became the youngest NBA player to ever reach 5,000 points, 10,000 points, 15,000 points, 20,000 points and 25,000 points respectively and is expected to be the youngest to reach 30,000 points in NBA history.

LeBron James is a four time regular season Most Valuable Player (MVP) Awardee of the National Basketball Association and just recently got his third Most Valuable Player Award at the NBA Finals. During the 2016 Finals he captained his illustrious NBA Team the Cleveland Cavaliers to secure the NBA Championship after trailing the Golden State Warriors 3-1 and overtake the same and won over the former, bear in mind that no NBA team has ever recovered from a 3-1 deficit.

Because of these reasons I believe that the prediction of those basketball pundits that the then teenager from Akron, Ohio, LeBron James would be the future of basketball came true for I really believe that he really is the second greatest basketball player of all time next to the great Chicago Bull Michael Jordan.

MODERNIZE THE ARMED FORCES FOR THE PHILIPPINES TO GAIN INTERNATIONAL RESPECT

By Bayawanon

The United States is trying to maintain the status quo as the leading military power of the world, Russia is rebuilding her lost military might during its lost glory as a communist state and China is doubling if not tripling her efforts to have one of the strongest military in the modern era for purposes of territorial expansion. These countries are doing their best to be known and respected internationally through their military strength, these things are being done by great countries as part of their so-called POLICY OF PRESTIGE. In conjunction to this, the Philippines must also follow suit in order for her not to be left behind internationally, continentally (Asian continent) and regionally (ASEAN region).

The Philippines must really improve her military prowess so as to strengthen its claims at the Spratly islands, and to possibly defend herself from any foreign aggression and also to easily solve the insurgency problems it is facing. But how can the Philippines improve its national defense when it has shortage of logistics to improve the same? The answer is self help, the Philippines must economize, the same should have her own ship yard in order for its government to build naval ships, if there are many ship yards everywhere in the Philippines for commercial and fishing purposes so why can't the Philippines not build ship yards for naval or military development? If this would happen the Philippine government can economize by not importing ships from foreign countries.

The Philippines need not import guns and ammunition also from other countries for there are Filipinos who are skilled enough to make the same, the Philippine government can easily tap the abilities of the underground gun makers of  Danao City and develop their skills and be producers of the guns and ammunition the Armed Forces of the Philippines and the Philippine National Police are badly needing.

Another way for the Philippines to be militarily competitive is to build Junior Military Academies (high school level) which are very prevalent in the United States, in connection to this high school students whose ambitions are to be military officers in the future may enter in the junior military schools/academies which would be funded by the government whose sole purpose is to develop the military skills and leadership of the youth as a prelude to a possible entry to the Philippine Military Academy and Philippine National Police Academy and as a preparation to a possible outstanding military career.

I hope that my propositions may be given an iota of weight by the government for it is my duty as a citizen to be part of developing my own motherland, the land of the Malayan race, the Pearl of the Orient Seas, the Republic of the Philippines. So be it.

MIGHT IS RIGHT IN INTERNATIONAL LAW

By Bayawanon

Sometimes in the '80s, a South Korean commercial plane was shut down by a Russian air force plane for having flown over at Russian air space, former American President Ronald Reagan dubbed such forgettable incident as a massacre in the sky. The countries of the passengers of such South Korean passenger airplanes went to the United Nations Security Council and asked such an international body to discipline Russia (formerly U.S.S.R.) or to let the same show cause why any sanction should not be meted on her for such act. Russia never appeared before the United Nations Security Council for the same is a permanent member of the U.N. Security Council who has a vetoing power over matters cognizable by such international council and such a case is now moot and academic because of the same argument.

Also in the early '80s during the Carter Presidency of the United States, many American citizens were kidnapped in Iran, such acts were possible retaliation of the Iranian government against the United States for siding with Iraq on its war with Iran. When Ronald Reagan succeeded James Carter as president of America, Reagan then ordered the freezing of all assets of Iran which can all be found in America as a sentence for messing against the United States.

During the present epoch, China is trying to own everything over at the West Philippine Sea, the Philippines went to the United Nations Tribunal of the Seas to protest for China's act of getting islands of the Philippines which are well within its Exclusive Economic Zone but China never submitted herself to the jurisdiction of the said international court and instead continues to stand on her contention that the West Philippine Sea a.k.a. The South China Sea belongs to her.

All of the above-mentioned happenings were/are not in consonance with International Law, such acts of the above-named gargantuan countries (China, United States, and Russia) were/are in defiance of International Law with one common denominator and that is ... they are all permanent members of the U.N. Security Council who has the power to veto cases filed against them at the same international body and that they are all superpowers on their own rights. Plenty of similar cases had also happened but the same happenings keep on rewinding, hence I have only one thing to say regarding this, that clearly MIGHT is REALLY RIGHT in INTERNATIONAL LAW.

TWO PARTY SYSTEM MUST BE RESTORED

By Bayawanon

There's only one way to prevent political turncoatism in the Philippines and that would be to return back to a two-party system. How could a politician be a turncoat if there are only two political parties in the country? The reason why there is no political turncoatism in America is this, there are only two political parties there. If you are a Republican and you don't like to be one anymore then you have to change your party, that's not political turncoatism, that's a change of party purely and simply, but if we are living in a multi-party system country just like ours, any politician may change his party even three times a year and that would tantamount to simple political maneuvering for purposes of political convenience. This political practice must be stopped to foster LOYALTY to every politician or every would-be politician, for how can he be loyal to his country when he is not even loyal to his party?

Before the 1973 Constitution came into being by virtue of Marcos' iron hand there were only two political parties in the Philippines ... the Liberal and Nacionalista parties, but after the ill-fated 1973 Constitution was born, Parliamentary System of governance also existed in the Philippines from 1973 until 1986, and one of the bad features of a Parliamentary System of government is this, many political parties would sprout and many political butterflies (politicians) would also fly/transfer from one party to another for purposes of political convenience.

When Marcos was ousted from power by virtue of a popular PEOPLE POWER REVOLT, a Revolutionary Government under Corazon "Cory" Cojuangco Aquino's leadership was born, one year after then, the 1987 Philippine Constitution came into being and the Presidential Form (just like the 1935 Constitution kind of government) of governance was restored, however, the multi-party system of the Marcos era was retained, thereby creating a hybrid type of governance which is PRESIDENTIAL FORM of governance which has also the feature of a PARLIAMENTARY SYSTEM for it also foments multi-party system.

This political development is really the problem for it encouraged the politicians to change parties when they feel like they have to change political parties for purposes of political convenience and security, an example of this was when General Fidel Valdez Ramos lost to Speaker Ramon Villarosa Mitra as the standard-bearer of Laban ng Demokratikong Pilipino for president of the 1992 elections, Ramos eventually created his own political party christened as LAKAS TAO (Lakas-NUCD) and went on to win the presidency. This kind of political trending is already prevalent nowadays and this has to be stifled for it forms part already of our bad political tradition. I hope that this problem is addressed properly to avert the cases of political turncoatism for it is a Philippine political sickness that must be treated for the sake of our county's and posterity's future. Amen.

SELF DISCIPLINE COUNTS

By Bayawanon

Former United States Senator Gary Hart would have won the 1984 Democratic Presidential nomination had he not been exposed regarding his extramarital affairs. Michael "Mike" a.k.a. "Iron Mike" Tyson would have been the greatest heavyweight boxer if not the greatest boxer of all time had he not succumbed to his manliness like womanizing, partying and other luxuries. Alexander the Great would have probably conquered the whole world had it not been of his drinking addiction. The three of them have one in common and that is ... lack of self-discipline.

Inacio "Lula" da Silva became an outstanding president of Brazil notwithstanding the fact that he did not even finish his elementary education. He became a laborer, entered a labor union, became an official of the union, entered politics and became one of the most effective presidents Brazil ever had. His success would not have been possible had it not been of his zeal and zest to be a good laborer, good labor leader, and good politician. Besides he did not indulge himself in any scandal which would have affected his career as a labor and political leader, therefore you can safely say that da Silva has so much self discipline in himself.

Now, the people that I have enumerated above can be models for us on whether or not we may succeed in the fields of endeavors we have to choose. It is up for us to follow the footsteps of Hart, Alexander the Great and Tyson whose glories were cut short because of recklessness or follow the harder way of da Silva towards the pinnacle of success because of SELF DISCIPLINE.

Livestream: First Presidential Debate of 2016 elections in Cagayan de Or...

Livestream: First Presidential Debate of 2016 elections in Cagayan de Or...

Livestream: First Presidential Debate of 2016 elections in Cagayan de Or...

LIVE: What to expect from the COMELEC Presidential Debates

MGA POLITICAL PARTIES DILI MGA FRATERNITIES

By Bayawanon

Naa lang ko'y nabantayan sa ato'ng pamulitika sa Pilipinas, ako'ng namatikdan nga kusog jud kaayo ang party loyalty sa mga pulitiko sa tagsa-tagsa nila ka mga partido. Kalabanan sa mga party members molaban jud sa ila'ng mga miyembro ug mga lideres ma insakto man o masayop kini. Ug ang usa ka miyembro sa partido maigo ug usa ka issue molaban gilayon ang iyang mga kauban sa iyahang partido bisan pa'g dunay igo'ng ikapamatood ang pikas grupo. Maayo ba kini nga timailhan sa pag uswag sa atong sistema politikal dinhi sa Pilipinas? Ang tubag usa ka dakong DILI kay kinahanglan ang interes sa KATAWHAN lamang ang mopatigbabaw tungod kay ang tinood nga partido mao man ang KATAWHAN.

Huna-hunaon unta sa atong mga pulitiko nga mopatigbabaw ang interes sa ilang mga constituents kay sa ilang mga partido. Undangon na unta nila ang pag pakig-away sa usa'g usa sa ngalan sa tinood nga pag pangalagad sa katawhan, kay sa ilang pag panagbangi daghan nga mga proyekto ang dili matagad ug mabiyaan na hinoon. Dili ba kasagaran sa mga rason sa mga pulitiko mao nga modalagan sila og mo serbisyo sa katawhan kay ang pag-alagad sa katawhan sama man usab sa pag alagad sa DIOS? Nan ngano man nga mag-away man sila nga usa lang man ang ilang katuyoan nga mao ang pag-alagad sa katawhan ug sa DIOS?

Ang ilang panag-away nahisusama sa usa ka FRAT WAR nga grabe ra kaayo nga nakaapekto sa kaayohan sa katawhan. Ila unta'ng huna-hunaon nga ang pulitika dili usa ka away sa mga fraternities ug nga ang ila'ng mga political parties dili sama sa mga fraternities. Isilsil unta nila sa ilang mga alimpatakan ang panultihon ni kanhi Presidente Manuel Luis Quezon nga nag-ingon nga "My loyalty to my party ends when my loyalty to the people begins" kay sa ako nang gisulti sa unahan ... ang tinood nga partido mao man ang katawhan.

Tungod niini'ng mga butang nga akong nahisgutan sa unahan, ako nanghinaot nga ang tanang mga pulitiko og lideres nga mga PILIPINO magkahiusa na unta alang sa pag uswag sa katawhang PILIPINHON, kay kinsa pa man diay ang maningkamot alang sa pag uswag sa YUTANG TABUNON kung dili ang mga Pilipino usab nga gi representahan sa ila'ng mga lider? Hinaut nga ang akong mensahe makadan-ag unta sa tanan alang sa paglambo sa atong minahal nga nasod ang Perlas sa Silangan, ang Pilipinas.

THE TRUTH OF THE MATTER

By Bayawanon

58 mins · 

The 1935, 1973 and 1986 Constitutions of the Republic of the Philippines clearly and unequivocally provide that "all children born to a Filipino mother or father are deemed citizens of the Republic of the Philippines". On that note, Grace Sonora Poe Llamanzares is a Filipino citizen since she is the adopted daughter of Filipino citizens Ronald Kelley Poe also known as Fernando Poe and Susan Sonora Roces Poe. It is true that Grace Poe is just an adopted daughter of the Poes but according to the Civil and Family Codes of the Philippines, an adopted child follows and inherits all the rights and privileges of the parent in almost all aspects hence while it is true that Grace Poe is not a natural daughter of the Poe spouses she still enjoys also the rights and privileges of her adopted parents including the citizenship of the latter.

To me the argument of the petitioners that Grace Sonora Poe Llamanzares is probably a stateless person is of no probative value, while it is true that the good Philippine senator is a foundling, that does not follow that she was born to foreign parents which makes her stateless for the Philippines does not adopt the Jus Soli Doctrine or the rule of citizenship which provides for citizenship by birth for it is also possible that she was born to natural-born Filipino citizens. It is true that the identity of her natural parents is not known but the possibility that her natural parents are actually Filipino citizens is big, great or even gargantuan since Grace Sonora Poe Llamanzares was actually born in the Philippines.

As to the issue of whether or not she reached the residency requirement of a presidential candidate my answer is in the affirmative. It is true that she did not reach the ten-year residence requirement by the constitution prior to the presidential election but it is my stand that the Animus Revertendi Doctrine is applicable in this case. The Latin word Animus Revertendi means the intent to return and Grace Sonora Poe Llamanzares has returned to the Philippines from America and has renounced her American citizenship prior to her candidacy for senator, besides she has lived in the Philippines for more than ten years from birth 'til the time when she went to the United States of America to study College.

By virtue of the foregoing premises, it is my humble view that Senator Grace Sonora Poe Llamanzares is a Filipino citizen, has reached the constitutional requirement for the Philippine presidency and is, therefore, eligible to run for the highest office of the Philippine Islands.

On the other hand, Senator Grace Sonora Poe Llamanzares cannot have my vote for once upon a time she has renounced her Filipino citizenship in favor of an American one which makes her actually an unloyal Filipino citizen not to mention the fact that her less than three years stint in the Philippine Senate is not enough experience for her to run the country as its Chief Executive.

the majestic niludhan FALLS NEGROS ORIENTAL

MGA PLANO NI BAYAWANON ALANG SA KALAMBUAN SA BAYAWAN :

1) Mangamahan sa pagmugna og Bayawan Unification Commission alang sa panaghiusa sa tanang political parties sa Bayawan City aron malikayan ang panag-away sa mga pulitiko sa Bayawan;
2) Mangamahan sa pagmugna sa Bayawan Leadership Academy kansang katuyuan mao ang pag train sa mga student leaders ug mga Barangay Officials kabahin sa leadership;
3) Mangamahan sa pag-umol sa Bayawan Sports Academy kansang katuyuan mao ang pag develop sa mga abilidad sa mga Bayawanon sa natad sa paugnad sa kusog;
4) Paamyendahan ang Bayawan Fishery Ordinance nga naghatag og kahasol sa gagmay'ng mananagat nga Bayawanon;
5) Maningkamot alang sa pagpalusot sa Bayawan Export Processing Authority nga sarang makahatag og mga trabaho sa mga walay trabaho nga mga Bayawanon;
6) Mag lobby alang sa pagpagama og airport ug seaport sa Bayawan sa ngalan sa transportasyon ug kalambuan;
7) Maningkamot sa pagpadako sa Balay Tambalanan o Hospital pina-agi sa pag konverter niini nga usa ka sattellite hospital o sangang hospital sa Negros Oriental Provincial Hospital;
8) Mopalusot og mga lakang alang sa pag develop sa Bayawan Flood Control Program pinaagi sa pag palalom sa mga kasubaan sa Bayawan, pagpatukod og pumping stations ug pagpatanum og mga kahoy sa kabukiran ug sa mga kilid sa mga kasubaan;
9) Magpatukod og Tsunami Alert System tungod kay ang Bayawan nag atubang sa Negros Trench nga kung mo tay-og pina-agi sa linog dunay posibilidad nga magka tsunami. Usa ka pamaagi sa pag pugong niini mao ang pagpatukod og Tsunami Alert System sa Bayawan;
10) Maghimo og mga lakang nga motabang sa mga pobreng mag-uuma pinaagi sa paghatag og subsidies sa mga pobreng mag-uuma pinaagi sa pag hatag og subsidy sa abono nga organiko.
11) Maghimo og lakang alang matukod ang Pista sa Kalasangan sa Bayawan, kini mamahimong usa ka dakong pista sa kalasangan diin ang tanang hut-ong sa katawhan nga Bayawan sama sa mga batan-on, estudyante, negosyante, mga propesyonal, mga relihiyoso, mga kababayen-an, mga mag-uuma, mga mananagat ug uban pa magkahiusa sa pagtanum og kahoy sa kabukiran. Ang maong festival mamahimo usab nga income generation possibility kay duna man unya mga kalingawan didto sa kabukiran nga kini nga festival pagasi ugdahan;
12) I urbanize ang mga Barangay nga dagko sa Bayawan nga diin mamahimong uptown sa Bayawan City sama sa Tayawan, Kalumboyan ug Dawis pinaagi sa pagpalambo sa mga infrastraktura niini sama sa mga dalan, taytayan, plaza, merkado, hospital ug uban pa;
13) Dad-on ang mga serbisyo publiko sa kabukiran sama sa driver licensing, issuance of birth certificate, registration of births, livelihood trainings ug uban pa;
14) Palapdan ang City Proper pinaagi sa pagpahimo og bag-ong mga dalan sa mga Barangay nga doul sa kinapusoran sa Bayawan sama sa San Ramon, Banga, ug Villareal;
15) Magpatukod ug City Library aron ang mga pobreng Bayawanon maka access sa inpormasyon ug edukasyon nga ssayon ug libre;
16) Mangimbitar og mga imbestor nga puwedeng mamuhonan sa pagpatukod og mga factoriya sa sardinas kay lagi ang Bayawan usa man ka fishing ground;
17) Maningkamot sa pag develop sa mga natural tourist spots sa dakbayan aron ang Bayawan mamahimong Eco Tourism City.
18) Paningkamotan ang pagpatukod og potable water systems sa tanang Barangay sa Bayawan ilabi na sa kabukiran.

ASA NA MAN TA DUOL ISIP KATAWHAN UG ISIP NASOD?

Nakabantay ba mo nga sa kada boxing match ni Manny Pacquiao, Nonito Donaire, Donnie Nietes ug uban pa natong mga banggiitang boksingero halos ang tanang molantaw nga mga Pilipino puro boxing analysts? Nakabantay ba mo nga sa mga kampeonato sa NBA ug PBA sa basketball halos ang tanang Pilipino nga mangtan-aw niini puro coaches di ba kaha basketball analysts? Ang bout ipasabot niini ang Pilipino adunay talagsaon nga kalantip sa pangisip, apan ang pangutana mao kini asa na man doul ang katawhang Pilipinhon isip katawhan ug asa na man duol ang Pilipinas isip usa ka nasod?

World class ang abilidad ug kalantip sa pangisip sa usa ka Pilipino. Sa akong nahibaw-an ang imbentor sa flourescent light usa ka Pilipino, ang imbentor usab sa KARAOKE usa usab ka Pilipino, ang International Rice Research Institute makita sa U.P. Los Banos. Laguna ug ang nagpanday sa Labor Code sa Vietnam usa usab ka Pilipino. Apan ang pangutana asa na man KITA karon? Ang Pilipinas doul na sa kinatumyan isip usa sa pinaka pobre nga nasod bisan pa sa natural nga pagka maabilidad ug pagkalantip ug pangisip sa mga lumulupyo niini.

Ngano man nga pobre ang Pilipinas? Sa akong pagpalibog ug hunahuna duna'y duha ka mga dagkong rason ngano'ng pobre ang nasod nga Pilipinhon 1.) Ang pagkatapulan sa Pilipino, kini nga batasan ato'ng nasunod sa kolonyal nga batasan sa mga Katsila ug 2) Ang pagka tigdaut sa atong mga pulitiko panahon sa piniliaynga ato'ng nasunod sa mga Amerikano. Kini nga mga negatibong batasan mao'y nakapaunlod sa atong nasod nga Pilipinas.

Mag-unsa na lang man ang natural nga abilidad ug ka bright sa usa ka Pilipino kung siya tapolan? Mag unsa na lang man ang Pilipinas og dili kahibalo mopili og mga lider ang iyang katawhan tungod kay madala ra man sila sa panglabay og lapok ug pangdaot sa mga kandidato'ng tigdaot og mga maayong mga kandidato? Tungod niini ako nagahagit sa kada Pilipino sa PAGBAG-O aron og alang sa kabulahanan sa nasod nga tabunon, ang perlas sa Silangan, ang PILIPINAS.

Pilipinong Botante Pagmata na!

Ga suroy-suroy ko kay makighimamat ug makig amigo sa katawhan sa mga lagyong dapit. Ang akong namatikdan didto mao ni, ug naay mahibaw-an sila (hinoon dili tanan) nga managan pangayoan man ug inug inom, ang tawag nila ana PAMARAYEG. Unya ug magsige ni MANGAPOBRE tanang pulitiko ani, mao dagway ni rason nga MANGAWAT na lang ang mga PULITIKO. Mao nga usbon unta ning sistemaha ni kay ang mag-antos ani kita lang gihapon ug ang umaabot nga mga henerasyon.

Mao ni ang trend karon, mas grabe na noon ni sa panahon sa piniliay, sigurado jung ipamaligya nila ang ilang mga boto. Unya mamalitay gyud ang ang naay kuwarta nga mga pulitiko nga gusto modaug then bawion gyud nila pud ang ilang gigasto sa piniliay pinaagi sa pagsuyop sa kaban sa gobyerno. Kining sistemaha maka pa pobre gayud sa atong nasud ug magsige ni. Mao untang ato ning usbon kay dili ni maayo nga tradisyon.

Unsaon man pag asenso sa atong yutang natawhan ug magsige ni? Ang mga pulitiko ra nga naay kuwarta ang mangdaug, ang mga pulitiko nga naa'y katakos apan wala'y kuwarta nga puwede unta mopadagan sa gobyerno sa maayo mangapildi man. Nan kung magsige ni duna pa ba'y kaugmaon ang Pilipinas? Mao nga ako namukaw kaninyo, PILIPINO pagmata na.

Our Miss Universe Pia Alonzo Wurtzbach

Pia Alonzo Wurtzbach has just proven to the whole world that the Filipino like Manny Pacquiao is not just a good warrior or gladiator atop the squared ring but also a beautiful creation by GOD whose beauty can jolt and can make anyone wonder how it is sculpted, drawn and made by the great CREATOR. Thank you for making me proud again of being a Filipino Miss Pia Alonzo Wurtzbach. I feel good of being a FILIPINO. Enjoy your reign as our Miss Universe.

IN SEARCH FOR A FILIPINO RONALD REAGAN

By Bayawanon

The Filipino Reagan is being split into two, if you would know former American President Ronald Reagan was good in ECONOMY and at the same time PEACE AND ORDER, because of this I believe that the Filipino Reagan is being halved into two and can be found in the persons of Mar Roxas and Rodrigo Duterte. Mar Roxas is a University of Pennsylvania (Wharton Business School) alumni has proven himself in the field of economics is a former investment banker and a former Department of Trade and Industry Secretary while Rudy Duterte has proven himself his mastery over peace and order as a local chief executive of Davao City.

How I wish Duterte and Roxas are one so that we really can have a great leader in the mold of Ronald Reagan a former wartime president who also saved the American economy from a possible economic recession. However, I still hope and pray that whoever wins between Duterte and Roxas can still be a great leader like Reagan since the Philippines needs a Filipino Ronald Reagan for it to be respected in world affairs.

Ronald Reagan was expected to be good in the economy for he was an economics graduate of Eureka College in the United States and was also expected to excel in international/national peace and order since he once served as an Army Captain during the second world war. Mar Roxas is expected to be good in the economy because like Reagan he is also an economics graduate but he is not expected to prove his worth in national security. Rudy Duterte has already proven his worth in the field of peace and order as we can glean from his sterling record as City Mayor of Davao but has yet to prove his ability in the economy. How I really hope that Duterte and Roxas are one so that we can really have an all-around leader which can really save the Philippines from being called the "SICK MAN OF ASIA".

SUMBANAN SA PAGPADAPAT OG PROYEKTO SA GOBYERNO

Dunay mga theories sa Psychology ug sa Public Administration nga puwede mamahimong sumbanan sa pagpadapat og proyekto sa gobyerno. Naay usa ka theory (Maslow's Heirarchy of Needs Doctrine) nga nag ingon nga ang pinaka kinahanglan sa tawo maoy dapat unahon niya pag-atubang o himoon ug dili tong dili kaayo importante sa iyang kinabuhi ang iyang sulayan og himo/tilaw/atubang.

Ang Maslow's Hierarchy of Needs Theory/Doctrine nag-ingon nga dapat unahon sa usa ka tawo ang SELF-ACTUALIZATION, unsa man ni siya? Kining self-actualization mao kini ang pinakataas nga kinahanglanon sa usa ka tawo, sama sa panapot (sinina,karsones etc.) pagkaon, balay, edukasyon. Ang ubang mga kinahanglanon sama sa sakyanan, lingaw-lingaw, suroy-suroy ug uban pang mga luho ug mga gagmay'ng butang kinahanglan ipaulahi kay ang dapat tagaan ug prayoridad ang dagko mang mga kinahanglan sa usa ka tawo.

Kinahanglan ingon ani usab ang pagpadapat og mga proyekto sa pangagamhanan, dapat unahon gayod sa gobyerno ang mga nag unang problema o suliran sa atong nasod. Ang ekonomiya mao'y nag una nga suliran sa atong gobyerno mao'ng dapat gayod nga kini ang unahon sa pagsulbad sa atong mga lider. Ikaduha ang peace and order kay og walay kalinaw ang atong nasod, wala usab gustong mamuhunan nga mga foreign investors sa kapupud-ang Pilipinhon kay mahadlok man sila tungod sa pagka walay seguridad sa ilang tagsa-tagsa ka mga kaugalingon. Ikatulo ang Infrastaktura, kinahanglan gayod nga makompleto ang mga farm to market roads sa tibuok PILIPINAS alang sayon na lang pagpadangat sa mga mag-uuma sa ilang mga produkto sa mga kalungsuran ug mga dakbayan, kinahanglan gayod nga suportahan ang mga mag-uuma apil na ang mga mangingisda kay kung wala sila wala usab kitay maka-on.Tagaan usab ug prayoridad ang problema sa panglawas sa katawhan (health) kay mag-unsa na man lang ang ugma sa Pilipinas kung ang lumulupyo niini mga masakiton.

Ang pagsumpo sa kapobrehon sa mga PILIPINO usa usab ka suliran nga angay sagubangon sa gobyerno. Tinood nga ang gobyerno naa nay mga lakang sa pagsumpo niining kapobrehon nga gina atubang sa mayorya sa mga Pilipino pinaagi sa pagtukod sa DSWD ug sa 4 P's o cash transfer program sa gobyerno apan duna pay gamay nga problema kay ang kuwarta nga ginahatag sa mga pobreng lungsuranon puwede man ilahang abusaran sama sa paggamit niini sa pagpalit og bino, ug uban pang mga materyal nga butang, puwede pud nila isugal ang kuwarta nga gikan sa cash transfer program sa gobyerno. Mao nga ako naga rekomendar nga imbes kuwarta ang ihatag sa pobreng katawhang Pilipino RASYON na lang o pagkaon ang ihatag kanila. Ang modelo nato niini mao ang Amerika ug ang kanhi Komunista nga gobyerno sa Russia.

Mao kana ang mga nag-unang problema sa atong nasod nga angay gayod unahon sa gobyerno. Aron maka focus nianang mga sulirana, ipaulahi na lang ang mga gagmay'ng suliran sa nasod sama sa PAUGNAT SA KUSOG (Sports) ug TURISMO. Tinood nga angay pod mo improve ang Pilipinas sa mao nga mga natad apan dili kaayo na importante ikomparar sa akong mga gipang latid ug gipang saysay sa unahan nga mga nag-unang nasodnong suliran. Ako nang- hinaot nga ang akong mga suhestiyon tagaan og gibug-aton sa mga awtoridad nga anaa sa poder sa pangagamhanan nga angay ug alang sa kaayohan sa tanan. Hinaot pa unta.

PAMALIT OG BOTO : GANGHAAN SA NASODNONG PAG-UNLOD

Duna'y panultihon nga ang tig-ihaw og baboy gapangihaw og baboy dili tungod kay gusto siya'ng maka alagad, siya gapangihaw og baboy tungod kay gusto siya'ng maka-ganansiya ug mabuhi. Kini nga panultihon duna'y kalambigitan sa natad sa politika tungod kay ang mga politiko nga mamalitay og boto wala nanalagan pinaagi sa pagpalit og boto tungod ug alang sa ilang mithi sa pag alagad sa katawhan kon dili ang pagkuha sa gahom ug sa pag-gamit niini aron sila makaganansiya sa ilang gasto nga gibuhian sa panahon sa piniliay. Ang mao'ng klase sa mga nagapapili mamawi gayod sa ilang gasto sa panahon sa piniliay, ug mo resulta sa pagpangawkaw sa kaban sa gobyerno.

Tungod niini ako naga-awhag sa tanang sayud nga katawhang Pilipinhong magboboto (voters), nga moboto unta sa mga angayan nga mo kupot sa renda sa pangagamhana'ng Pilipinhon, mga politiko nga limpyo, may konsensiya, ligdong ug dili mogamit sa gahom sa kuwarta aron makatagamtam og kadaogan kay ang kadaogan sa mga manog-palit og boto hayan lamang nga moresulta sa pag-unlod sa atong nasod nga tabunon, ang "Republika sa Pilipinas, tungod kay gusto man nila'ng mabawi ang ila'ng gibuhian nga kapital panahon sa piniliay.

Ang sistema sa pamalitay og boto ug ang sistemang politikal sa Pilipinas nga diin ang nagpapili o kandidato mao ang nagagasto sa panahon sa piniliay o eleksiyon ma ilisdan na unta ug ang akong nahunahunaan nga modelo mao ang sistemang politikal sa Estados Unidos. Ang sistema sa piniliay sa Estados Unidos sa Amerika nagasalikway og pamalit ug boto, og nagasalikway usab sa posibilidad nga ang mga kandidato mogasto og dagkong kantidad sa kuwarta panahon sa piniliay. Sa sistemang politikal sa Estados Unidos sa Amerika, ang mga kandidato mangayo'g hinabang sa mga botante aron ilang magamit sa panahon sa kampanya, tungod niini ang mga mapili nga mga kandidato maulaw nga mangawkaw sa panudlanan sa nasod kay wala man sila'y nawong mobawi sa kuwarta nga ilang gigamit sa eleksiyon nga wala nagagikan sa ilang mga bulsa.

Tungod niining akong gi pang sulti sa unahan ako naga-awhag sa tanang sayod nga lungsoranon sa pag proteher (protekta) sa kasagrado sa ilang mga boto pinaagi sa pagpili sa mga nagpapili (kandidato) nga dili mamalit og boto ug mga angayan nga mangulo sa nasod nga Pilipinhon ug sa pag usab sa sistemang politikal sa Pilipinas alang sa kalambuan niini, kay ang pagbaligya og boto hayan lamang nga mo resulta sa nasudnong pag-unlod. Panalanginan unta kitang tanan sa Diyos nga makagagahom ug panalanginan usab unta NIYA ang Perlas sa Silangan nga mao ang kapupud-ang Pilipinhon ang "REPUBLIKA SA PILIPINAS". Hinaot pa unta.

USBON ANG SISTEMANG POLITIKAL ALANG SA PAG-USWAG

By Bayawanon

Dunay duha ka mga hugna sa kasaysayan sa nasodnong politika sa Pilipinas nga diin ang sistemang politikal sa Pilipinas usa sa sistemang parlyamentaryo mao kini ang mga panahon nga dunay Philippine Assembly ang nasod, ug usab sa panahon ilalalom sa 1973 Constitution. Duna usab duha ka hugna sa kasaysayan sa politika sa Pilipinas nga diin ang sistemang politikal sa Pilipinas usa ka sistemang presidensyal (presidential system), mao kini ang mga panahon sa Pilipinas ilalom sa 1935 Philippine Constitution ug 1987 Philippine Constitution. Og ato gayod ihapon, ika upat na kita nag ilis og sistemang panggobyerno ug nigasto og higanteng budget sa kuwarta alang sa pag-usab sa sistema sa panggobyerno sa Pilipinas, apan wala gayod nahitabo nga maayo sa mga Pilipino. Sa akong naobserbahan, duha lamang ka sistema sa pang gobyerno ang nag puli-puli og padagan sa atong nasod mao kini ang sistemang presidensyal ug sistemang parliamentaryo nga wala naghatag og kauswagan sa nasod nga Pilipinhon.

Tungod niini nahimugso sa akong hunahuna ang pag umol og bag-ong sistema sa pang gobyerno nga magahatag og kaayohan sa tanan ug maghaw-ag og patas nga kalamboan sa kada rehiyon o probinsiya sa kapupod-ang Pilipinhon. Sa atong nabantayan gikan sa pagkahimugso sa nasod nga Pilipinas ang kalamboan na sentro lamang sa kaulohan nga mao ang Metro Manila ug ang mga lider nga nasyonal kalabanan taga Luzon ug nagpuyo sa Metro Manila, kining matang/klase sa nasyonal nga suliran sa pulitika ug pang gobyerno mahatagan lamang og solusyon ug ang sistema sa pang gobyerno sa Pilipinas mailisan og sistemang federal (Federal System/Form of Government).

Ang mga modelo sa mga gobyernong federal nanag-una sa kalamboan sa tibuok kalibotan sama sa Estados Unidos (United States), Belgium ug Switzerland. Ang kalamboan sa maong mga nasod puwedeng mahitabo sa Pilipinas kon atong buhaton ang mga lakang nga gihimo sa maong mga nasod aron pag pauswag sa atong sistemang politikal dinhi sa Pilipinas. Sa ilalom sa usa ka federal nga pang gobyerno. Ilalom sa gobyernong federal dunay pareho ug patas nga kalamboan sa kada rehiyon o probinsiya, ang mga Tagalog di na mora og mas taas kay sa mga Ilonggo,Cebuano, Tausog,Tausog, Waray, Igorot ubp. o vice-versa ug ang kalamboan dili lang ma focus sa Imperial Manila. Ilalom sa pang gobyernong federal duna nay tinood nga awtonomiya sa kada grupong etniko ug sa kada rehiyon, ug ang nasyonal nga balay-balaoranan, ilabi na ang Senado ma representahan na og mga Senador nga nagagikan sa kada rehiyon sa kapupud-an sa nasod nga Pilipinhon.

Nag ilis-ilis na kita og upat ka beses og sistemang pang gobyerno nga wala namunga ug maayong bunga ug nga diin kita nag usik og dakong kantidad, nag usik og sobra pa gani sa trilyones ka pesos, nan, karon na ang insaktong panahon pag hatag og tsansa sa pag bag-o sa pangagamhanang Pilipinhon ug ato nang sulayan ang sistemang federal alang sa paglambo sa Pilipinas sa kinatibok-an gayud. Hinaot pa unta.